Kuitbeen (fibula): ligging, delen en spieren
- Inleiding
- Wat is het kuitbeen?
- Hoe de naam wordt geschreven en gelezen
- Kenmerken van het kuitbeen
- Waar het kuitbeen ligt
- Hoe je het kuitbeen onthoudt
- Het kuitbeen in het Engels en Latijn
- Weetjes over het kuitbeen
- Verwante structuur: kenmerken van de musculus triceps surae (gastrocnemius en soleus)
- Verwante structuur: waar de musculus triceps surae ligt
- Verwante structuur: weetjes over de musculus triceps surae
- Quiz over het kuitbeen
- Samenvatting
Inleiding
Het kuitbeen (de fibula) is het lange, slanke bot aan de buitenzijde van het onderbeen. Het scheenbeen draagt het grootste deel van het lichaamsgewicht; het kuitbeen stabiliseert vooral de buitenzijde van de enkel en dient als aanhechting voor verschillende spieren. In dit artikel bekijken we waar het kuitbeen ligt, hoe het in het Engels heet en welke spieren ermee samenhangen.
Ik hoop dat dit artikel je helpt je lichaam iets beter te begrijpen.
Video over het kuitbeen (in het Japans)
Download teamLabBody Pro gratis
Een 3D-anatomie-app die elke structuur van het menselijk lichaam toont
Download teamLabBody Pro hier

Wat is het kuitbeen?
Het kuitbeen is het dunnere van de twee botten van het onderbeen en ligt aan de buitenzijde. Het scheenbeen aan de binnenzijde draagt het grootste deel van het lichaamsgewicht; het kuitbeen stabiliseert vooral de buitenzijde van de enkel en is het aanhechtingspunt van veel spieren. In een anatomische tekening verschijnt het als een lange, dunne structuur, en zijn vorm en ligging vallen op.
Hoe de naam wordt geschreven en gelezen
In het Japans wordt het kuitbeen geschreven als 腓骨 en gelezen als hikotsu. In het Engels heet het fibula; de Latijnse naam is hetzelfde.
Kenmerken van het kuitbeen
Het kuitbeen is een lang, dun bot dat in drie delen is verdeeld: het kuitbeenkopje bovenaan, de schacht in het midden en de buitenenkel (malleolus lateralis) onderaan. De buitenenkel is de knobbel die je aan de buitenzijde van de enkel voelt; hij speelt een belangrijke rol in de stabiliteit van het enkelgewricht, en verschillende spieren en banden hechten eraan.
Waar het kuitbeen ligt

Het kuitbeen vormt samen met het scheenbeen het onderbeen, maar ligt vooral aan de buitenzijde van het been. In een anatomische tekening verschijnt het duidelijk aan de buitenkant van het scheenbeen, wat de relatie tussen de twee goed laat zien.
Hoe je het kuitbeen onthoudt
Een manier om de ligging van het kuitbeen ten opzichte van het scheenbeen te onthouden is de zin „het kuitbeen ligt aan de buitenzijde van de kuit”. Deze eenvoudige regel helpt je snel te herinneren waar het ligt.
Het kuitbeen in het Engels en Latijn
In het Engels heet het kuitbeen „fibula”, en in het Latijn ook „fibula”. Beide komen van een woord dat „gesp” of „broche” betekent, verwijzend naar de lange, slanke vorm van dit bot.
Weetjes over het kuitbeen
Interessant is dat de naam fibula komt van de „fibula”, de mantelspeld waarmee men in het oude Rome kleding vastmaakte. De vergelijking ontstond omdat de vorm van het bot op een gesp lijkt.
Verwante structuur: kenmerken van de musculus triceps surae (gastrocnemius en soleus)
De musculus triceps surae is de grote spier aan de achterkant van het onderbeen, bestaand uit de oppervlakkige gastrocnemius en de daaronder liggende soleus. Zijn hoofdfunctie is plantairflexie van de enkel (de voet naar beneden bewegen), wat de afzet geeft bij lopen, springen en rennen. Bij elke samentrekking pompt hij ook bloed uit de benen terug naar het hart. De soleus ontspringt deels aan het kopje en de achterzijde van het kuitbeen en is dus direct aan dit bot bevestigd.
Verwante structuur: waar de musculus triceps surae ligt
De musculus triceps surae bestaat uit twee hoofddelen: de gastrocnemius (oppervlakkig) en de soleus (diep). De gastrocnemius ontspringt aan het onderste uiteinde van het dijbeen en vormt de bolling van de kuit, vandaar dat hij „kuitspier” wordt genoemd. De soleus ontspringt aan de achterzijde van scheenbeen en kuitbeen. Beide verenigen zich tot de achillespees, die aanhecht op het hielbeen (de calcaneus).
Verwante structuur: weetjes over de musculus triceps surae
Vanwege zijn krachtige samentrekking wordt de musculus triceps surae soms „het tweede hart” genoemd: bij elke stap voert hij bloed uit de benen terug naar het hart. Wat het kuitbeen betreft: de soleus ontspringt aan de achterzijde ervan en de musculi fibularis (peroneus) longus en brevis aan de buitenzijde. Het kuitbeen draagt weinig gewicht, maar dient zo als aanhechtingspunt voor deze spieren.
Quiz over het kuitbeen
V1. Waar in het lichaam ligt het kuitbeen?
a) De pols
b) De kuit
c) De borstkas
d) Het hoofd
Antwoord: b) De kuit
V2. Hoe heet het kuitbeen in het Engels?
a) Tibia
b) Femur
c) Fibula
d) Radius
Antwoord: c) Fibula
Samenvatting
We hebben gezien waar het kuitbeen ligt, hoe je het onthoudt en wat zijn naam in het Engels en Latijn is.
Wat vond je ervan?
Ik hoop dat dit artikel je begrip van de anatomie heeft verdiept.
Leren is een lange weg zonder einde, maar ik wens je van harte succes. Laten we samen blijven leren en ons op het examen voorbereiden!
Mis het volgende artikel niet.
Ontdek meer met de anatomie-app teamLabBody Pro!
teamLabBody Pro is een 3D-anatomie-app van het menselijk lichaam die het hele lichaam bestrijkt: spieren, organen, zenuwen, botten en gewrichten.
Het menselijk lichaam is getrouw gereconstrueerd uit CT- en MRI-gegevens van meerdere personen. De inhoud, op het niveau van een medisch leerboek en gecontroleerd door artsen, kan vrij vanuit elke hoek worden bekeken; de app is daarom bruikbaar in veel medische situaties, van het uitleggen van een operatie aan patiënten tot het studeren van anatomie door studenten.
Wil je de hier besproken delen in meer detail zien, download dan de anatomie-app teamLabBody Pro.
Download teamLabBody Pro gratis
Een 3D-anatomie-app die elke structuur van het menselijk lichaam toont
Download teamLabBody Pro hier





