Duimmuis (thenar): ligging, spieren en zenuwvoorziening

Waar ligt de duimmuis?

Draai je handpalm naar boven en kijk naar de basis van de duim. De ronde welving daar is de duimmuis (thenar). Onder de huid liggen korte spieren die de duim bewegen, in lagen over elkaar, en hun volume vormt de welving. In het beeld hieronder is één van die spieren geselecteerd: de abductor pollicis brevis.

Bovenstaand beeld toont de rechterhand vanaf de handpalmzijde. De gele spier is de abductor pollicis brevis, de meest oppervlakkige. Ernaast liggen de flexor pollicis brevis en de opponens pollicis, en richting het midden van de handpalm de waaiervormige adductor pollicis. De welving aan de basis van de pink is de pinkmuis (hypothenar); daartussen ligt de palmaire aponeurose.

De spieren

De eerste drie ontspringen aan het retinaculum flexorum van de hand en de nabijgelegen handwortelbeentjes (os scaphoideum en os trapezium). De abductor en flexor pollicis brevis hechten aan op de proximale falanx van de duim, terwijl de opponens pollicis aanhecht op het eerste middenhandsbeen; daardoor kan hij de hele duim draaien. De adductor pollicis ontspringt aan het os capitatum en het tweede en derde middenhandsbeen en hecht aan op de proximale falanx.

Het aantal verschilt per leerboek. Veel Engelstalige leerboeken noemen drie duimmuisspieren en behandelen de adductor pollicis apart; Japanse leerboeken rekenen hem meestal mee en komen op vier.

Zenuwvoorziening

De abductor pollicis brevis, de opponens pollicis en de oppervlakkige kop van de flexor pollicis brevis worden geïnnerveerd door de ramus recurrens (thenartak) van de nervus medianus, die net voorbij de carpale tunnel van de zenuw aftakt en terugbuigt naar de duimmuisspieren. De adductor pollicis en de diepe kop van de flexor pollicis brevis worden geïnnerveerd door de diepe tak van de nervus ulnaris. De beschrijving van de innervatie van de flexor pollicis brevis verschilt licht per leerboek.

Begrippen

Thenar verwijst naar de basis van de duim; hypothenar naar de pinkzijde. Pollicis is Latijn voor van de duim. De welving aan de basis van de grote teen is de bal van de voet, een andere structuur die in het Japans dezelfde uitspraak heeft (母趾球).

Bekijk het in de app

Vier spieren overlappen elkaar op een kleine ruimte, waardoor platte tekeningen de diepere verbergen. In de 3D-anatomie-app teamLabBody kun je de oppervlakkige spieren één voor één verbergen en zien hoe de opponens pollicis en de adductor pollicis tevoorschijn komen. De app toont de twee koppen van de flexor pollicis brevis en van de adductor pollicis als afzonderlijke onderdelen.

Gerelateerde artikelen